Hoe wij waarde creëren

Het onderstaande waardecreatieschema geeft weer hoe het Havenbedrijf Rotterdam economische en maatschappelijke waarde creëert voor zijn stakeholders en voor de maatschappij als geheel. Klik op de verschillende elementen van het model voor een korte toelichting. Elders in dit verslag worden de diverse elementen uitvoeriger beschreven.

Waardecreatieschema

Missie en visie

Het ontwikkelen van de Rotterdamse haven is ons bestaansrecht. Onze missie luidt:
”Het Havenbedrijf Rotterdam creëert economische en maatschappelijke waarde door samen met klanten en stakeholders duurzame groei te realiseren in de haven van wereldklasse.”

Onze visie is om de Rotterdamse haven continu te verbeteren tot de meest veilige, efficiënte en duurzame haven ter wereld. Voor onze klanten creëren wij waarde door het ontwikkelen van ketens, netwerken en clusters, zowel in Europa als in groeimarkten wereldwijd. Het Havenbedrijf is als ondernemende havenontwikkelaar dé partner voor klanten van wereldklasse, in petrochemie, energie, transport en logistiek en maritiem en offshore.

Externe omgeving

Wij monitoren trends en ontwikkelingen die van invloed zijn op de wereld waarin wij opereren. We schatten de impact van deze trends en ontwikkelingen op onze missie en visie in en passen indien nodig ons beleid aan. De voor ons meest invloedrijke trends en ontwikkelingen van dit moment zijn energietransitie en digitalisering. Lees meer onder Trends en ontwikkelingen.

Stakeholderbetrokkenheid is geïntegreerd in alles wat wij doen. Wij zijn continu met onze stakeholders in gesprek over voor hen relevante onderwerpen. Wij consulteren stakeholders voor specifieke ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld nieuwe investeringen en passen waar nodig ons beleid aan. Lees meer onder Stakeholderbetrokkenheid.

Inputs

De inputs beschrijven wat wij nodig hebben om onze kernactiviteiten uit te voeren. Voor onze kernactiviteiten zijn onze 1.130 medewerkers (menselijk kapitaal) een onmisbare input. Wij investeren in hun opleiding en vitaliteit om hen goed op te leiden en daarmee duurzaam inzetbaar te houden. De kernactiviteiten worden met 61% eigen en 39% vreemd vermogen gefinancierd. Onze aandeelhouders zijn de Gemeente Rotterdam circa 70% en de Nederlandse Staat circa 30%. De jaarlijkse winst wordt deels als dividend uitgekeerd aan de aandeelhouders en de resterende winst wordt toegevoegd aan ons eigen vermogen. Het Rotterdamse havengebied (natuurlijk kapitaal: grond en water) is aan ons ter beschikking gesteld door de gemeente Rotterdam. De infrastructuur (geproduceerd kapitaal) bestaat hoofdzakelijk uit kades, steigers, wegen en pijpleidingen waarin wij zelf hebben geïnvesteerd. Ons Haven Management Informatiesysteem (Intellectueel Kapitaal: HaMIS) is in eigen beheer ontwikkeld en wordt ook in eigen beheer onderhouden. Dit is een belangrijke asset in het mogelijk maken van veilige en efficiënte scheepvaartafwikkeling. Voor andere informatiesystemen besteden wij het beheer uit aan ICT dienstverleners. De meeste thema’s waarop wij waarde creëren spelen op het niveau van de Rotterdamse haven. Dit betekent dat wij werken aan thema’s met een hoge impact, maar waar wij, als havenbedrijf, relatief weinig invloed op hebben. Onder sociaal en relationeel kapitaal verstaan wij onze samenwerkingen met diverse stakeholders, waaronder onze klanten.

Belangrijke leveranciers voor Havenbedrijf Rotterdam zijn:

  • aannemers, voor aanpassingen en onderhoud haveninfrastructuur;
  • baggerbedrijven, voor het op diepte houden van waterwegen;
  • scheepsbouwbedrijven, voor aanschaf en onderhoud van onze vaartuigen;
  • ICT-bedrijven, voor efficiënte informatievoorziening bij onder andere de scheepvaartbegeleiding;
  • ingenieursbureaus.

Ten aanzien van onze klanten maken wij onderscheid tussen klanten die zich hier vestigen (vestigingsklanten) en klanten die gebruikmaken van de haven (overslagklanten). Vestigingsklanten zijn bijvoorbeeld raffinaderijen, chemiebedrijven, expediteurs en terminals voor over- en opslag. Overslagklanten zijn onder andere container- en bulkrederijen. Met verladers en logistiek dienstverleners hebben wij formeel geen contractuele relatie. Toch vinden wij het belangrijk om ook een goede en hechte relatie met hen te onderhouden. Dit omdat zij grote invloed hebben op de goederenstromen. Verladers vormen daarom een derde categorie: de indirecte klanten.

Ons business model

Het creëren van economische en maatschappelijke waarde betekent dat we onze kernactiviteiten goed moeten uitvoeren. Deze kernactiviteiten zijn:

  • Zo efficiënt en duurzaam mogelijk haventerreinen ontwikkelen, uitgeven en beheren;
  • Zorgen voor een veilige, schone, vlotte en beveiligde scheepvaart.

Ontwikkelen, uitgeven en beheren van haventerreinen

Het Havenbedrijf Rotterdam is de ontwikkelaar, beheerder en exploitant van de haven. Wij beheren, ontwikkelen en exploiteren de haventerreinen, de haveninfrastructuur en de waterwegen. Wij investeren in de ontwikkeling van grond tot uitgeefbaar terrein. Tevens investeren wij in haveninfrastructuur zoals kademuren, steigers, (water)wegen en pijpleidingen. Deze infrastructuur maakt het terrein bereikbaar en maakt overslag van goederen mogelijk. De terreinen en infrastructuur in de haven verhuren wij of geven wij in erfpacht uit aan bedrijven en dat vormt één van onze inkomstenbronnen. Zelf slaan wij geen goederen over en leveren we ook geen transportdiensten.

De partijen die de grond in erfpacht hebben of gebruik maken van de haveninfrastructuur, spelen een rol in de logistieke en industriële processen die in de haven plaatsvinden. Terminals slaan bijvoorbeeld lading over van schip naar land of van land naar schip. Spooroperators zorgen voor het vervoer van containers van en naar de haven. Partijen als raffinaderijen en chemische bedrijven vestigen zich in de haven om van bijvoorbeeld ruwe olie die in de haven aankomt, een eindproduct of halffabricaat te maken. Die partijen in de keten hebben onder andere gebouwen, kranen, schepen, industriële faciliteiten, treinen en personeel in eigendom/beheer/dienst.

De waterwegen, terreinen en infrastructuur zijn in beheer van het Havenbedrijf Rotterdam.

Handhaven van de veilige, schone, vlotte en beveiligde afhandeling van scheepvaartverkeer

De (Rijks)Havenmeester is verantwoordelijk voor de veilige en vlotte afhandeling van de scheepvaart. Hiervoor zorgt onze Divisie Havenmeester. De medewerkers van de Divisie Havenmeester begeleiden schepen op afstand door ze te monitoren, informeren, te adviseren en indien nodig te instrueren. Daarnaast zorgen zij met multifunctionele patrouillevaartuigen voor een vlotte en veilige begeleiding van het scheepvaartverkeer ter plekke. Ons Haven Management Informatiesysteem is in eigen beheer ontwikkeld en wordt ook in eigen beheer onderhouden. Als Port Security Officer is de Havenmeester ook verantwoordelijk voor de naleving van de beveiligingsvoorschriften voor terminals zoals vastgelegd in de Havenbeveiligingswet. De Divisie Havenmeester zorgt voor certificering volgens de International Ship and Port facility Security code (ISPS) en ziet toe op de naleving hiervan. In 2016 heeft Divisie Havenmeester 278 inspecties uitgevoerd. Lees hier meer over onder Veiligheid.
Tenslotte stimuleert het Havenbedrijf Rotterdam schone scheepvaart door middel van diverse kortingsregelingen.

Toekomstbestendige haven

Onze rol gaat verder dan de kerntaken. Het is onze missie om samen met klanten en stakeholders economische en maatschappelijke waarde te creëren door duurzame groei te realiseren in een haven van wereldklasse. De Rotterdamse haven is van waarde voor de regionale, nationale en Europese economie en wil dat ook in de toekomst blijven. Door de dynamiek in de omgeving is dit niet vanzelfsprekend. We zetten ons in om ervoor te zorgen dat het Rotterdamse haven- en industriegebied concurrerend is en blijft door tijdig in te spelen op ontwikkelingen. Dit doen we bijvoorbeeld door samen met klanten en partners digitale toepassingen te ontwikkelen die de Rotterdamse haven concurrerender maken en te werken aan de innovatiekracht van de Rotterdamse haven. Ook investeren we bijvoorbeeld met partners in overkoepelende energie-infrastructuur om ervoor te zorgen dat het industriële cluster in de haven kan verduurzamen en we brengen de haven als aantrekkelijke werkplek onder de aandacht bij jongeren, zodat er voldoende gekwalificeerd personeel beschikbaar is en blijft. De kwaliteit van onze mensen is hiervoor cruciaal. Wij investeren daarom in de ontwikkeling en vitaliteit van onze mensen, zodat ze duurzaam inzetbaar zijn.

Ontwikkelingen in onze externe omgeving, zoals energietransitie en digitalisering, zijn ingrijpend en gaan snel. Dit vraagt om aanpassingsvermogen. Daarom werken wij intern continu aan een efficiënte en wendbare organisatie. Wij initiëren samenwerkingsverbanden met stakeholders om onze doelen te bereiken.

Sturing en beheersing

Havenbedrijf Rotterdam past de principes van de Nederlandse Corporate Governance Code toe. Wij kennen een jaarlijkse cyclus waarin de strategie wordt geëvalueerd en indien nodig wordt bijgesteld. De bijgestelde strategie wordt door middel van een jaarplan op organisatieniveau en werkplannen op niveau van de afdelingen vertaald naar concrete doelstellingen, activiteiten en een budget. Lees meer over hoe wij onze sturings- en beheersingsysteem (waaronder onze planning- en controlcyclus en ons risicomanagement) hebben ingericht onder Sturing en beheersing.

Gedurende het jaar monitoren wij onze prestaties en rapporteren hierover zowel intern als extern. Aan de hand van onze scenario’s en langetermijnprognoses kijken we periodiek naar de langetermijnvooruitzichten van onze organisatie. Ook op de middellange en korte termijn bekijken wij onze vooruitzichten resulterend in een nieuwe ondernemingsstrategie (elke 5 jaar) en een strategie-update/jaarplan (jaarlijks). Lees hier meer over onder Strategie.